Bij haar uitspraak van 30 september 2015 heeft de rechtbank Midden-Nederland definitieve prejudiciële vragen opgesteld omtrent streaming en het faciliteren hiervan. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat het Hof zal oordelen dat hoe tijdelijk ook de opslag, het bufferen en streamen van content uit evident illegale bron een inbreuk is op het auteursrecht en dus in beginsel onrechtmatig is. Het antwoord op deze vraag is van belang op de tweede prejudiciële vraag die is gesteld, namelijk of het faciliteren van dergelijke streams dan ook onrechtmatig is. De zaak waar deze prejudiciële vragen uit voortkomen gaat namelijk over streams.

Er is een onderneming die kleine mediaspelers op de markt brengt. Die mediaspelers worden door de onderneming voorzien van software. Onder andere het open-source platform XBMC (Kodi), maar ook bepaalde add-ons worden vooraf door de onderneming ingeladen in de mediaspelers, om het gebruik door haar klanten zo eenvoudig mogelijk te maken. Die add-ons zijn softwarepakketjes, een soort apps, die toegang tot bepaalde content mogelijk maken. Onder andere de streams van Youtube, uitzending gemist, RTLXL en Soundcloud zijn op deze wijze via de mediaspeler toegankelijk. De toegang tot deze streams is echter mét toegang van de rechthebbenden mogelijk gemaakt. Het probleem zit hem in de andere add-ons die de onderneming heeft geïnstalleerd, welke toegang tot content verschaffen zónder toestemming van de rechthebbenden. Deze add-ons zorgen er dus voor dat de gebruiker met enkele klikken direct toegang heeft tot gratis streams van series, films en sport, zonder dat deze hiervoor betaald. Streamen uit illegale bron dus, welke wordt gefaciliteerd door middel van de add-ons. De onderneming schuwt deze functies niet, en gebruikte ze zelfs als unique selling point op haar website, waar wordt geadverteerd met zinnen als: “Gratis films, series, sport kijken zonder te hoeven betalen? Wie wil dat nu niet?!” en “Nooit meer betalen voor films, series, sport, direct te bekijken zonder reclame en wachttijd (geen abonnementskosten, plug & play) Netflix is hiermee verleden tijd!”.

Zoals al gezegd ligt het in de lijn der verwachtingen dat streamen uit illegale bron als onrechtmatig zal worden gezien. Maar dat faciliteren is een andere zaak. Vergelijken we deze zaak met GS Media/Sanoma, dan is er een groot verschil. In die zaak ging het om het plaatsen van hyperlinks op een eigen website, hier gaat het om hyperlinks in softwarepakketten (add-ons) die niet door gedaagde zijn gemaakt en vrijelijk beschikbaar zijn op internet.

De vraag die door dit wezenlijke verschil rijst is of het verkopen van mediaspelers, met vooraf geïnstalleerde add-ons die hyperlinks bevatten naar websites waar auteursrechtelijk beschermde content zonder toestemming toegankelijk is gemaakt, moet worden gezien als een mededeling aan het publiek als in artikel 3 lid 1 Auteursrechtrichtlijn.

Hierbij is tevens van belang of het een verschil maakt dat die add-ons vrijelijk beschikbaar zijn op internet en ook door gebruikers zelf te installeren zijn. Daarnaast de vraag of deze hyperlinks ook te gebruiken zijn zonder mediaspeler, oftewel: kun je die streams ook via bijvoorbeeld je laptop of telefoon benaderen.

Het lijkt erop dat de rechtbank met deze vragen verschillende mate van faciliteren heeft willen onderscheiden. Door een dergelijk onderscheid zal men later beter in staat zijn een scheidslijn te trekken.

Het antwoord op deze vragen en die scheidslijn kan weer invloed hebben op andere applicaties die middels hyperlinks toegang geven tot streams uit illegale bron. Let trouwens wel even op, applicaties zoals Popcorn Time zijn al verboden omdat je daarbij gebruik maakt van een peer to peer netwerk, waarbij je zowel download als uploadt (de download wordt direct afgespeeld, maar dit is niet hetzelfde als streamen). Zo kan een website die voorziet in een overzichtelijke verzameling van hyperlinks naar streams uit illegale bron dus onrechtmatig worden geacht, afhankelijk van die scheidslijn. Het faciliteren van streams is een interessant en onvermijdelijk gevolg van streaming an sich, maar het is wachten op de uitspraak van het Hof omtrent de rechtmatigheid hiervan!

Namens de redactie,

Ruben Verweij