Sinds een maand is mijn moeder zeer te spreken over de bezorgservice van Albert Heijn. Voorheen geloofde ze er nog niet zo in, maar nu wil ze eigenlijk niet meer anders. Het is namelijk ontzettend handig, tijdbesparend en bovendien bezorgen ze de boodschappen ‘tot in de keuken’. Er is zelfs de optie om alles wat in de koelkast moet om dat in de koelkast te laten zetten. Dat ging toch al wel een beetje ver, dat deed ze liever zelf. Er was maar één nadeel, je moet wel thuis zijn anders komt de bezorger niet binnen.

Vrij logisch natuurlijk, als je je boodschappen wilt hebben dan moet je natuurlijk wel thuis zijn. Het bij de buren afleveren, zoals dat bij een pakketje van zalando gebeurt, spreekt wat minder voor zich met boodschappen. Toen ik vorige week het volgende nieuwsbericht tegen kwam, twijfelde ik niet om mijn moeder direct in te lichten.1 De Albert Heijn is thuislevering aan het testen met een slim deurslot bij afwezigheid van de bewoner. Ik vertelde haar dat ze binnenkort dus helemaal niet thuis hoeft te zijn voor de boodschappen! Via het slimme deurslot en een app, kan ze de bezorger binnen laten ook als ze niet thuis is. Dat klonk toch een beetje gek, je laat zomaar iemand in huis terwijl je er zelf niet bij bent. Het nieuwsbericht kaart dat zelf ook al aan. In december gaan ze kijken wat de ervaringen zijn van klanten en bezorgers. “Mensen zijn het nog niet gewend dat hun boodschappen in hun huis worden geleverd terwijl ze er zelf niet zijn. Onze belangrijkste doelstelling is inzicht krijgen in de perceptie en de mening van zowel klanten als bezorgers bij deze nieuwe leveringsmethode”, zegt Julie Kuipéri, innovation specialist bij Albert Heijn.

Naast dat mensen zullen moeten ‘wennen’ gingen er bij mij ook wat belletjes rinkelen. Allereerst dacht ik aan een slimme deurbel met een camera. Dit is namelijk de enige slimme deurbel die ik kende, bijvoorbeeld die van Nest.2 De slimme deurbel van Nest laat zien wie er voor de deur staat door middel van de ingebouwde camera. Zo kan het zijn dat iemand voor de deur staat terwijl je niet thuis bent, door middel van een app krijg je dan een notificatie dat er wordt aangebeld. Omdat de slimme deurbel van Nest verbonden is met Wi-Fi kun je ervoor kiezen om na de notificatie een verbinding te openen om zo te spreken tegen degene die aanbelt. Hartstikke handig om tegen een pakketbezorger te zeggen dat het pakketje bij de buren afgeleverd kan worden! Eén groot ‘probleem’ bij een slimme video deurbel is dat deze dus beeldmateriaal opneemt en mogelijk opslaat. Niet alle, maar de meeste huizen staan gericht op de openbare weg. Als een deurbel dan ‘zomaar’ beeldmateriaal opslaat zonder dat daar een waarschuwing of iets dergelijks voor gegeven wordt, dan kan het zijn dat deze in strijd is met de AVG en houdt het AP daar toezicht op.3 Daarnaast werkt het bij de Nest zo dat je een ‘abonnement’ kan afsluiten om alle functies van de slimme deurbel te gebruiken. Deze functies zijn bijvoorbeeld het tot 5 dagen beeldmateriaal opslaan en gezichtsherkenning. Dit lijkt me al vrij snel in strijd met de privacywetgeving en dat is blijkbaar ook zo.4

Maar wat wil de Albert Heijn nou eigenlijk gaan gebruiken? De Albert Heijn is aan het testen met een slimme deurslot van Nuki in combinatie met een video deurbel van SecuFirst.56 Het zou als volgt moeten gaan werken: door middel van de video deurbel van SecuFirst ziet de bewoner, door middel van een notificatie op de bijbehorende app, wie er voor de deur staat. Als de bewoner ziet dat dit de Albert Heijn bezorger is, kan deze dus op afstand via de ‘Nuki-App’ de deur van het slot halen en kan de bezorger de boodschappen naar binnen brengen. Voor de bezorgservice van Albert Heijn is dit natuurlijk helemaal geen slecht idee! Degene die de boodschappen koopt, hoeft nu niet eens thuis te zijn voor de boodschappen.

Ideaal zullen sommige mensen denken. Anderen zijn misschien wat pessimistischer van aard. Er komen bij mij een paar dingen naar boven.

Allereerst springt de wetgeving omtrent privacy dus in het oog. Het is voor te stellen dat wanneer iemand een slimme deurbel als SecuFirst gebruikt, hij deze niet alleen voor de Albert Heijn gaat gebruiken. Daarnaast kan de slimme deurbel opnames maken, deze opslaan en zelfs een live beeld geven.7 Mocht jouw deurbel dan op de openbare weg gericht staan en worden er dan zomaar personen gefilmd, dan is dit zeer waarschijnlijk in strijd met de privacywetgeving. Vooral als hier niet voor wordt gewaarschuwd.8 Naast dat er op wordt gehint door het AP toont een uitspraak van het HvJ-EU (Rynes) nog dat “een videobewakingssysteem dat de openbare ruimte bestrijkt en hierdoor buiten de privésfeer geraakt van de persoon die de gegevens verwerkt, niet worden beschouwd als „een activiteit die met uitsluitende persoonlijke of huishoudelijke doeleinden wordt verricht”.”9 Stond het videobewakingssysteem enkel op de eigen huis en tuin gericht, dan was er niks aan de hand geweest (artikel 2 lid 2 onder c AVG). Maar in deze casus stond de camera ook gericht op een stuk van de openbare weg en was de voordeur van de overburen te zien.10

Ten tweede de technische kant. Stel het slimme slot werkt niet naar behoren, en doet ‘per ongeluk’ het slot open om wat voor reden dan ook. Stel dat er dan iemand langskomt die je huis leeghaalt. Zit je dan met de gebakken peren? Of kun je een beroep doen op je inboedelverzekering. Bij de meeste inboedelverzekeringen is diefstal of inbraak wel gedekt.11 Maar kun je hier ten eerste al spreken van inbraak? De deur was namelijk open. Daarnaast kun je je afvragen of er voor de verzekering meespeelt dat je een ‘slim slot’ gebruikt. Is dit misschien risicovoller?

Ten derde een hacker. Op het afgelopen symposium van LISA zijn we erachter gekomen dat op het gebied van CyberCrime er niets 100 procent te beveiligen valt. Waarom een slim slot dan wel? Zijn deze sloten ‘hacking proof’?

En als laatste wil ik de tweede en derde combineren. Misschien slaat mijn fantasie op hol maar stel je voor dat er een hacker is die gaat speuren naar sloten die voorzien zijn van een ‘slim slot’. Hij hackt ze open, pakt alle waardevolle spullen en vertrekt weer. Daarom wederom de vraag wat zou een verzekeraar zeggen? Is hier sprake van een inbraak of is hier meer sprake van een risico en ‘eigen schuld’. Het is goed voorstelbaar dat een verzekeraar zou eisen dat wanneer de verzekeringnemer een ‘slim slot’ zou installeren dat dit bijvoorbeeld wel gemeld zou moeten worden. Mocht er dan een inbraak zijn dan kan er namelijk gekeken worden of er bijvoorbeeld zorgvuldig is omgegaan met het slimme slot. Zo niet, geen uitkering.

Hoewel het allemaal wel vrij negatief overkomt, ben ik erg enthousiast naar de uitkomst van deze test. Vrijwel elke nieuwe gadget of nieuw apparaat dat verbonden is met het internet is erg interessant, handig en brengt bovendien leuke discussies met zich mee.  

Echter, de ‘angst’ dat een nieuw technisch slim apparaat niet naar behoren werkt, vind ik zelf niet zo gek. Er zullen altijd loopholes, backdoors, overrides etc. zijn waar niet aan gedacht is en waar men pas aan denkt als het misgaat. Daarna zal dit ‘gat’ wel te dichten zijn en zal er een update zijn zodat het op die manier niet meer gebeurt, maar daarmee heb je nog niet alles gedicht. Daarom zou ik zelf eerst willen afwachten wat de uitkomst van deze test is, en hoe de slimme sloten er over een paar jaar uitzien. En wellicht dat ik het dan overweeg om er zelf één te installeren. Want hé, wie wil er nou niet dat een boodschappenbezorger van de Albert Heijn je koelkast vol stopt terwijl je lekker wat leuks aan het doen bent?

Namens de redactiecommissie,

Patrick van de Wetering