BITCOINS: INVESTEREN OF LATEN LIGGEN?

De laatste weken is de waarde van de Bitcoin weer aardig gestabiliseerd. Hoewel de waarde van de virtuele munt in december 2013 nog boven de 1100 dollar uit kwam, is de huidige waarde van rond de 400 dollar een stuk lager. Als het gevolg van de fluctueringen en de relatief hoge waarde is er veel interesse voor de munt. Ook handelaren en handelsplatformen zien hun kans om te verdienen aan deze fluctuaties. Eén van de grootste platformen is Mt. Gox, in 2013 handelde zij 70% van alle Bitcoin-transacties af. Naast de groei in verhandeling van de munt bieden steeds meer online webshops en diensten de mogelijkheid om te betalen met de Bitcoins. Zo heeft Thuisbezorgd.nl in november 2013 aangegeven Bitcoins te zullen accepteren bij het betalen van de bestelling. Toch is het de vraag of de munt lang stand zal houden. De populariteit en waarde trekt ook de aandacht van hackers en criminelen en dit heeft nog onbekende gevolgen.

Wat is een Bitcoin?

De Bitcoin is een digitale munteenheid die gebaseerd is op open source software. Door het installeren van een programma op je computer, maak je je eigen digitale portemonnee aan. Het interessante aan deze munt is dat er geen centraal toezicht is. Er is ook geen centraal punt waar precies wordt bijgehouden wie hoeveel Bitcoins heeft. De software is namelijk gebaseerd op het principe van een P2P-netwerk, waardoor de saldo-informatie wordt verspreid over de computers die de Bitcoin-software hebben geïnstalleerd. Maar op welke manier kom je nu aan die Bitcoins? Deze munt verkrijg je door een transactie te doen of door het ‘minen’. Kortgezegd stelt een ‘miner’ met behulp van software zijn computer beschikbaar om berekeningen (het ‘minen’) uit te voeren. Wanneer de berekening juist is uitgevoerd en klopt, zal de ‘miner’ een (deel van een) Bitcoin ontvangen.

 Nauwelijks toezicht

Aangezien er geen toezicht is op de munt en op de transacties daarvan, is het voor criminelen interessant om hierin te investeren. Door Bitcoins aan te kopen met geld uit eerder gepleegde misdrijven is het mogelijk om dat geld wit te wassen. Gezien de waarde van de munt, is het op dit moment extra aantrekkelijk. Dit wordt nog eens extra verstrekt doordat steeds meer dienstverleners de betaling via Bitcoins accepteren. Hierdoor kan de waarde alleen maar oplopen en daarnaast kunnen de Bitcoins ook daadwerkelijk worden uitgegeven.

Wat voor handelaren of ‘miners’ in eerste instantie erg interessant leek, lijkt nu minder aantrekkelijk te worden. De handelaar kan worden beschuldigd van medeplichtigheid aan witwassen. Om tot een bewezenverklaring te kunnen komen, dient er sprake te zijn van voorwaardelijk opzet. Dit betekent dat de persoon een redelijk vermoeden dient te hebben dat het geld afkomstig was uit een misdrijf. Wanneer de handelaar dan toch doorgaat met de transactie, neemt hij de gevolgen op de koop toe. Daarmee kan het strafbare feit al snel bewezen worden verklaard.

Belastingdienst

Ook de Belastingdienst heeft moeite met de ‘nieuwe’ virtuele munt. Aangezien er geen sprake is van centraal toezicht en de overheid geen invloed kan uitoefenen op de transacties, kan de Belastingdienst maar moeilijk grip krijgen op de Bitcoin. Daarnaast is het nog niet geheel duidelijk of de munt daadwerkelijk onder de financiële wetgeving valt, de Bitcoin is namelijk niet aan te merken als elektronisch geld (waar de Belastingdienst wel controle over heeft). Toch heeft de Belastingdienst gezegd dat er belasting betaald dient te worden over de inkomsten die je met de Bitcoin verkrijgt. Daarbij heeft zij dit extra duidelijk willen maken bij het invullen van de belastingaangifte. Hoewel je aangifte moet doen over de inkomsten die je uit de Bitcoins verkrijgt, is dit door de Belastingdienst niet gemakkelijk te controleren. De vraag is dus in hoeverre je een aanslag kan verwachten van de Belastingdienst wanneer je dit niet aangeeft.

Hackers

De virtuele munt is volledig gebaseerd op het P2P-netwerk en dus op de apparatuur van de gebruikers. Het is voor hackers dan ook interessant om deze apparatuur te beïnvloeden om hiermee Bitcoins te verkrijgen. Een voorbeeld is het plaatsen van malware, waardoor een deel van de rekenkracht van de computer wordt overgenomen. Met deze rekenkracht kunnen de hackers de Bitcoins minen. Niet alleen de malware zorgt voor problemen, ook worden de Bitcoins gewoonweg gestolen uit de digitale portemonnee van verschillende gebruikers. Dit is eveneens gebeurd bij het grootste handelsplatform Mt. Gox, hiermee zouden ze 850.000 Bitcoins verloren zijn. Dit wordt echter in twijfel getrokken, het platform wordt namelijk zelf ook beschuldigd van het verduisteren van de munten.

Conclusie

De huidige juridische status van de Bitcoin blijft tot op heden nog onduidelijk. Dit is met name het gevolg van het gebrek aan effectief toezicht door de overheid. Het probleem dat hieruit voortvloeit is dat overheden eigen plannen gaan trekken, hierdoor ontstaat er ongelijkheid tussen de verschillende landen en komt de munt niet ten goede. De ontwikkelingen rondom de status van de munt blijven niet stil staan. De vraag blijft dan ook of het verstandig is om in de Bitcoin te investeren of deze te laten liggen totdat er meer duidelijk is.

Over de auteur

Dit artikel is geschreven door Niels Winters, juridisch adviseur bij ICTRecht.