(bron: www.omroepwest.nl/nieuws/3248030/Neergestoken-taxichauffeur-Verwarde-man-had-nooit-vrij-mogen-rondlopen, foto: Regio15)

”Neergestoken taxichauffeur: ‘Verwarde man had nooit vrij mogen rondlopen'” was de kop op een bewuste dinsdagmiddag op de website van Omroep West. In het nieuwsbericht betoogd de meermalen met een mes in zijn hoofd gestoken taxichauffeur Said, dat de politie hem op zijn minst had kunnen waarschuwen dat de man verward was.1 In dit artikel gaat het echter niet over de kop, maar om de foto.

Aanknopingspunt

Advocatenkantoor “O” heeft de foto hierboven destijds overgenomen op haar eigen website, na eerder al een andere foto van Regio15 te hebben gebruikt voor een ander artikel. Regio15, de maker van de foto, is onderdeel van SP Networks, een BV die licenties van foto’s uitgeeft. Zij hadden geen toestemming gegeven voor het gebruik van de foto’s door “O” en zijn door “O” ook niet genoemd op de website.2 Je reinste auteursrechtinbreuk dus.

SP Networks heeft contact gezocht met “O” om afspraken te maken over gebruik van de foto’s en om “O” vriendelijk te verzoeken de foto’s te verwijderen en tweemaal 285 euro te betalen. Eenmaal de gederfde licentie-inkomsten voor beide foto’s.  “O” heeft de foto’s natuurlijk verwijderd, maar is niet ingegaan op de eerste sommatiebrief. Achteraf gezien hadden ze dat beter wel kunnen doen. In de algemene voorwaarden van de Vereniging Dutch Photographers staat namelijk dat voor inbreuk op artikel 25 Auteurswet een vergoeding verschuldigd is van minstens 100% van de licentievergoeding. De kantonrechter is zich ervan bewust dat “O” niet akkoord is gegaan met die voorwaarden, nu ze geen toestemming hebben gevraagd voor het gebruik van de foto’s, maar noemt het bedrag een aanknopingspunt. In het geding gaat het nu dus niet meer enkel om tweemaal de licentiekosten, maar het dubbele, vanwege de ontbrekende naamsvermelding.

Het argument van “O”, dat er op neer komt dat ze met hun onrechtmatige openbaarmaking gratis reclame hebben gemaakt voor SP Network, had meer kans van slagen gehad als ze er een naamsvermelding bij hadden gezet. Leuk geprobeerd.

De hoofdvordering wordt toegewezen, zijnde viermaal de licentiekosten. Daar bovenop komen proceskosten: de deurwaarderskosten, het griffierecht, de uren voor het opstellen van de inbreukbrief, de uren voor het sturen van de herinnering, kosten m.b.t. de dagvaarding en nog een paar uurtjes na de dagvaarding. Totaal: meer dan 4.500 euro. Oeps.

Schade

Is zo’n flink bedrag van 285 euro wat je kan verwachten als je (zonder na te denken) een foto van het internet copy-paste naar je eigen website? Als de rechthebbende er achter komt: goede kans. Het is echter niet altijd gegeven dat er sprake is van schade of winstafdracht, zoals in deze zaak, tussen een gepensioneerde fotograaf (eiser) en een stichting zonder winstoogmerk (gedaagde).3

“Ook in het geval van schending van het auteursrecht, dient de schade die de auteur geleden heeft, te worden vastgesteld conform de gewone regels van de tiende afdeling van de eerste titel van Boek 6 BW. (…) Voor de berekening van schade moeten worden vergeleken de positie waarin [eiser] thans verkeert en de situatie waarin hij zou verkeren zonder de onrechtmatige daad. 4 

“(…) Volgens eiser heeft hij daarom voor een bedrag van € 12.000,- (120 foto’s x € 100,-) aan schade geleden. [eiser] heeft echter niet gesteld dat de stichting of de mensen aan wie de dvd’s zijn verstrekt, voor de foto’s zou(den) hebben betaald indien zij de foto’s niet op onrechtmatige wijze hadden verkregen. Dat is in het geval van de stichting ook niet aannemelijk omdat de stichting geen winstoogmerk heeft en draait op vrijwilligers. Van winstafdracht kan evenmin sprake zijn, omdat moet worden aangenomen dat de stichting niet voor het gebruik van de foto’s zou hebben betaald.5 

 

In die uitspraak wordt gezegd: er is sprake van een inbreuk, maar niet van schade of winstafdracht. De stichting zou voor de afbeeldingen immers waarschijnlijk niet hebben betaald. Je zou kunnen stellen dat advocatenkantoor “O” waarschijnlijk ook geen 285 euro per foto zou hebben uitgegeven – zo mooi is de foto mijn inziens nou ook weer niet – maar je zou ook kunnen betogen dat er bij “O”, in tegenstelling tot bij de voornoemde stichting, wel sprake is van een winstoogmerk.

 

Het moraal van het verhaal: pas op met het klakkeloos overnemen van foto’s. Voor je het weet betaal je acht keer de licentiekosten na een tamelijk zinloze procedure.  

Namens de redactiecommissie,

Martijn Mensink

  1. www.omroepwest.nl/nieuws/3248030/Neergestoken-taxichauffeur-Verwarde-man-had-nooit-vrij-mogen-rondlopen
  2. https://www.boek9.nl/system/files/B92018/B920180312_Rb_Den_Haag_SP_Networks_v_O.pdf
  3. Stichting vs fotograaf https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBROT:2017:10388
  4. Stichting vs fotograaf,  ro 5.9
  5. Stichting vs fotograaf,  ro 5.10