Jullie hebben er vorige week ongetwijfeld iets van meegekregen: “De Oprechte Almanak” van Vindicat. Op deze lijst staan 22 meiden met naam, foto, telefoonnummer en adres vermeld. De makers van de almanak hebben zelfs de moeite genomen om de dames van een zogenaamde bindende rating te voorzien.

Sommigen vonden de lijst hilarisch, anderen vonden het een respectloos en smakeloos document. Ik weet wel dat ik niet vrolijk zou zijn als mijn foto en telefoonnummer worden verspreid op internet in een context waarin wordt gesuggereerd dat ik een slet zou zijn. Vandaar dat ik mij afvraag, zo’n lijst als deze almanak: mag dat?
De abactis van Vindicat vindt van niet en heeft daarom de jongens die de lijst hebben opgesteld direct geschorst, een vrij logische en zelfs milde straf als je het mij vraagt. Want laten we eerlijk zijn, de lijst tast de goede naam en de privacy van 22 eerstejaarsstudentes aan. Een tweetal zaken waar juridisch actie tegen kan worden ondernomen.

Tot nu toe is er nog geen aangifte gedaan door een van de slachtoffers. Er zijn verschillende redenen te bedenken waarom dit niet is gedaan. Zo kan het schamend zijn voor de meiden, willen ze het zo snel mogelijk achter zich laten of vinden ze het niet ernstig genoeg om de politie in te schakelen. Daarnaast kent Vindicat ook zijn eigen “rechtssysteem” dat de zaak zelf wel denkt op te kunnen lossen. Toch is het interessant om te bekijken of een zaak over deze lijst kans zal maken bij een echte rechter, mocht er toch aangifte worden gedaan.

Het aantasten van de goede naam ligt wat moeilijk in dit geval. Erg expliciet is hier geen sprake van. Vooral de media hebben de lijst verheven tot een beledigend document. De enige uiterst negatieve uitlating in het document luidt: “moge de gore wijven met hun k*t over een kanon worden getrokken!”. Wie hier worden aangeduid als de “gore wijven” is onduidelijk; zijn dit de meiden opgenomen in de almanak of juist diegenen die de lijst niet hebben gehaald? In deze blog ga ik ervan uit dat hiermee de dames die zijn opgenomen in de almanak worden bedoeld. Iemand goor wijf noemen, getuigt niet van klasse en kan bovendien worden gezien als aantasting van iemands goede naam. Hoewel ik het eerder zou vertalen als een eenvoudige belediging, zoals in artikel 266 Wetboek van Strafrecht staat beschreven: een opzettelijke belediging die niet het karakter van smaad of smaadschrift draagt. “De Oprechte Almanak” kan worden gezien als een verspreiding van een beledigend geschrift. Op grond van artikel 271 Wetboek van Strafrecht kan hiertegen drie maand gevangenisstraf of een geldboete uit de tweede categorie worden geëist.

Het probleem dat zich nu ook voordoet, is dat de makers van de lijst niet de verspreiders op het internet zijn, althans daar wordt tot op heden vanuit gegaan. Er kan tegen de jongens dus slechts aangifte worden gedaan voor het maken van de lijst en het verspreiden binnen Vindicat. Dit zou op verschillende gronden kunnen, zoals op grond van de hiervoor benoemde aantasting van de goede naam. Maar ook op grond van de eerder genoemde schending van privacy. Want ondanks dat de makers de lijst niet hebben verspreid via internet, hebben ze hem wel verspreid binnen Vindicat. Het risico dat de gegevens vervolgens in de openbaarheid terecht komen, was reëel. Wanneer je een dergelijk risico loopt met je eigen gegevens; veel plezier zou ik zeggen. Wanneer je een dergelijk risico loopt met andermans gegevens; schending van privacy. De lijst is namelijk in strijd met de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). Paragraaf 1 van hoofdstuk 2 van deze wet gaat over de verwerking van persoonsgegevens in het algemeen. Het opstellen van “De Oprechte Almanak” is een zuivere vorm van verspreiding van persoonsgegevens. Maar om nou te stellen dat er sprake is van een welbepaald, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigd doeleinde, een vereiste op grond van artikel 7 Wbp, volgens mij niet; ook is er geen toestemming verleend door de betrokkenen, artikel 8 lid a; en lijkt er ook geen zorg te zijn gedragen om te voorkomen dat de gegevens verder verspreid zouden worden, artikel 13. Kortom, genoeg strijdigheden met de Wbp. Op grond van artikel 49 van dezelfde wet kan er daarom een schadevergoeding worden geëist tegen de makers van de lijst, zij hebben de Wbp geschonden. Een schadevergoeding kan eventueel ook nog op grond van artikel 6:162 worden geëist.

Voor een strafrechtelijke procedure is het wel noodzakelijk dat de slachtoffers aangifte gaan doen, het OM gaat een zaak als deze ongetwijfeld niet uit zichzelf vervolgen, daarvoor is deze namelijk te kleinschalig. Waardoor we weer terug komen bij het dilemma voor de slachtoffers; moet je hiervan wel aangifte willen doen? Vooral binnen een vereniging als Vindicat is zoiets wellicht gevaarlijk voor je reputatie, als ik de verhalen over Vindicat mag geloven is bij deze vereniging niks zo belangrijk als je reputatie.

Namens de redactiecommissie,

Job Homan