Reclame maken via internet wordt steeds populairder. Dat is ook niet zo gek aangezien het internet nog altijd groeit en ook bedrijven hun goederen en diensten steeds vaker aanbieden via het internet waardoor ze online makkelijk naar hun webshop kunnen verwijzen; de consument is slechts een muisklik verwijderd van de webshop. Daarnaast is het ook erg makkelijk om online de juiste doelgroep te bereiken, dankzij de data die iedere internetgebruiker achterlaat. Deze data wordt verzameld door bedrijven en vervolgens wordt een reclameblok op een website verkocht aan de hoogste bieder. Als jij hebt gezocht op “sneakers”, is de kans groot dat je de dagen die daarop volgen, wordt doodgegooid met advertenties van sites die schoenen aanbieden. Dat kan op zich best handig zijn aangezien je op die manier dat paar sneakers tegenkomt waarnaar je al zo lang op zoek was.
Voor de volwassen mens vormt dit doel van de dataverzamelaars, advertenties verkopen die wij vervolgens voorgeschoteld krijgen, niet zo’n groot probleem, we kiezen zelf wel of en waarop we klikken. Een andere groep, die veel makkelijker te beïnvloeden is door reclame, is de niet-volwassen mens; kinderen.

Kinderen zitten op steeds jongere leeftijd op het internet en krijgen daarom ook te maken met internetmarketing. Over marketing ten opzichte van kinderen heeft de Stichting Reclame Code wel het een en ander op hun site staan.1 Zoals bepalingen over dat de reclame duidelijk een reclame moet zijn, geen schade mag toebrengen en niet mag aanzetten tot de koop van het product door onwetendheid van een kind. Een bepaling die interessanter is volgens mij, is de volgende:

“Bij het verzamelen van persoonsgegevens van een kind moet al het mogelijke worden gedaan om het kind en/of zijn ouder te informeren over de doeleinden waarvoor die gegevens worden verwerkt. Wanneer gebruik wordt gemaakt van commercieel op het kind gericht materiaal of wanneer op een andere manier bewust gegevens van een kind worden verzameld, moet de hiervoor bedoelde informatie duidelijk, gemakkelijk toegankelijk en begrijpelijk voor een kind zijn.”

Wat deze bepaling bijzonder maakt, is de onhaalbaarheid. Zoals eerder gezegd verzamelen databedrijven onze data om vervolgens reclames aan de hoogste bieder te verkopen. Deze databedrijven zijn echter zo ondoorzichtig dat ze voor volwassenen amper begrijpelijk en toegankelijk zijn, laat staan voor kinderen.

Voor reclame over voedingsmiddelen zijn nog extra regels in het leven geroepen door de Stichting Reclame Code. Hierdoor worden kinderen beschermd tegen reclames over ongezond eten, althans dat is wat wordt geprobeerd. Met name de volgende bepalingen moeten veel bescherming bieden:

“Er mag geen reclame voor voedingsmiddelen worden gemaakt in media die specifiek gericht zijn op kinderen tot en met 12 jaar.”

“Er mag geen reclame worden gemaakt in media die niet specifiek maar wel mede zijn gericht op kinderen tot en met 12 jaar (als het publiek waarvoor de reclame is bestemd voor 25% of meer bestaat uit kinderen tot en met 12 jaar).”

Hierdoor wordt het voor de snoepfabrikant erg lastig om zijn online advertenties bij kinderen terecht te laten komen. Maar uiteraard blijven er mogelijkheden bestaan om kinderen in contact te brengen met ongezond eten. Neem spelletjessite www.speeleiland.nl. Op deze site kun je een spelletje spelen waarbij je een M&M bestuurt2. Dit soort reclame voldoet eigenlijk al niet aan de eis dat er duidelijk sprake moet zijn van een reclame:

“Reclame moet duidelijk herkenbaar zijn, door opmaak, presentatie, inhoud of anderszins, ook gelet op het publiek waarvoor zij is bestemd. Zie voor de specifieke regels die gelden voor de herkenbaarheid van reclame in (de vorm van) of op (Jeugd)bladen of andere drukwerken, Radio en televisie, Banner en pop-up, Hyperlink, Social media, Virtuele wereld, (In)game, E-mail en SMS hoofdstuk III van de Kinder- en Jeugdreclamecode.”

Een “in-game reclame”, waarvan sprake is, mag volgens de Stichting Reclame Code slechts wanneer dit, voordat het spel start, duidelijk wordt vermeld. Dit gebeurt bij de “M&M-game” op Speeleiland echter niet.

De regels die zijn opgesteld door Stichting Reclame Code voor marketing gericht op kinderen zijn dus best leuk bedacht, maar effectief zijn ze niet altijd. Ze zijn makkelijk te omzeilen en daarnaast heeft de Stichting Reclame Code geen bevoegdheid om sancties op te leggen. Wanneer je sancties wilt zien vanwege zaken als de “M&M-game” zou je een rechter moeten overtuigen, maar daar zal wel niemand de tijd of moeite voor willen nemen. We zijn echter veel te druk met advertenties aanklikken van die sneakers waarnaar we al zolang op zoek waren.

Namens de redactiecommissie,

Job Homan

  1. https://www.reclamecode.nl/consument/default.asp?paginaID=162&hID=124
  2. http://www.speeleiland.nl/m-m-s.htm