LISA – Law & ICT Students’ Association|Bestuur@lisa-groningen.nl

‘Illegaal downloaden’ straks echt illegaal?

Home » Nieuws » ‘Illegaal downloaden’ straks echt illegaal?

‘Illegaal downloaden’ straks echt illegaal?

‘Illegaal downloaden’ straks echt illegaal?
Voor de nieuwste muziek en de beste films ging men enkele jaren geleden nog steevast naar een platenzaak of videotheek. Door nieuwe technologieën, digitalisering en globalisering is er een grote verandering op dit vlak opgetreden. In plaats van op de fiets te stappen en naar een winkel gaan, kan men simpelweg de computer starten en met software zoals BitTorrent binnen enkele minuten films, muziek en software veelal gratis verkrijgen. Volgens onderzoeksbureau TNO verliest de Nederlandse muziekindustrie ten gevolge van filesharing jaarlijks ongeveer 100 miljoen euro aan omzet. De daadwerkelijke schade is echter moeilijk vast te stellen.

De term ‘illegaal downloaden’ overheerst de discussie omtrent dit onderwerp. Echter, in Nederland is downloaden volstrekt legaal. In art. 16 Auteurswet staat dat je mag downloaden voor eigen gebruik, dus in huishoudelijke kring zonder commercieel oogmerk. Dit betekent dat als je in je eentje een film wilt bekijken, je deze legaal kan downloaden ook al is het bestand afkomstig van een illegale bron. Het is wel illegaal om bestanden zonder toestemming van de rechthebbende te uploaden, oftewel openbaar te maken. Met een peer-to-peernetwerk, anders gezegd een uitwisselingsnetwerk zoals Gnutella of BitTorrent, worden bestanden tijdens het downloaden vaak automatisch geüpload naar andere netwerken. Omdat de bestanden dermate zijn gefragmenteerd, is niet meer te achterhalen wie welk bestand heeft geüpload. Om de belangen van auteursrechthebbende toch te beschermen, verplichten internationale verdragen de Nederlandse staat om maatregelen te nemen. In Nederland is de thuiskopieheffing ingevoerd, om de schade die auteursrechthebbenden ondervinden door de kopie voor privégebruik toe te staan, te compenseren. Nederlanders moeten een heffingsbedrag betalen voor bijvoorbeeld het kopen van een cd, dvd, smartphone of laptop. Dat geld gaat uiteindelijk naar de auteursrechthebbenden. Nederland is in Europa uniek met haar beleid. Daar kan echter spoedig verandering in komen.

Europese Unie
Enkele elektronicafabrikanten waaronder Dell en Samsung, hebben een rechtszaak aangespannen tegen Stichting Thuiskopie. Zij eisen tientallen miljoenen euro’s omdat met de huidige thuiskopieheffing ervan wordt uitgegaan dat de hardware wordt gebruikt om illegaal materiaal op te slaan, terwijl dat niet altijd het geval is. Naar aanleiding van deze zaak heeft de Advocaat-Generaal van het Europese Hof van Justitie op 9 januari 2014 in zijn conclusie gesteld dat het beleid van Nederland omtrent het downloaden onvoldoende is. De opbrengsten zouden niet toereikend zijn om de belanghebbenden te compenseren. Daarnaast zou de Nederlandse regering door alleen het uploaden te verbieden, illegaal downloaden juist stimuleren. Hij adviseert dan ook om de thuiskopieheffing te vervangen door een systeem dat de schade van de rechthebbenden beter compenseert. Dit zal waarschijnlijk leiden tot een downloadverbod. Het advies van een Advocaat-Generaal wordt door het Hof vaak opgevolgd, maar het betreft nog geen definitieve uitspraak. Volgens politiek Den Haag heeft een dergelijk verbod negatieve gevolgen voor de privacy van individuele gebruikers. Voorstellen tot een downloadverbod hebben het tot nu toe in Nederland dan ook niet gehaald. De uitspraak van het Hof zou dus veel invloed kunnen hebben op het Nederlandse beleid omtrent downloaden.

(Redactioneel: Er is inmiddels een uitspraak, waarin het het hof  is meegegaan met de conclusie van de AG.)

Downloadverbod effectief?
Als er uiteindelijk toch een verbod gaat komen op het downloaden uit illegale bron in Nederland, is het de vraag of dit verbod daadwerkelijk effectief is. Het blokkeren van sites met illegaal materiaal heeft tot nu toe niet tot een effectieve oplossing geleid. Dit komt omdat het zeer eenvoudig is voor gebruikers om de blokkade te omzeilen door middel van een proxy, of door gebruik te maken van alternatieve websites met illegale content die vaak beschikbaar worden gesteld na een blokkade. Daarnaast zijn er steeds nieuwe technologische ontwikkelingen, veelal afkomstig van idealisten, die het (gratis) delen van informatie mogelijk maken. De enige mogelijkheid voor de staat om het downloaden uit illegale bron tegen te gaan is door middel van grootschalige controle op het internetverkeer. Dit is een complexe en dure manier van handhaven waarbij grondrechten zoals het recht op privacy in het geding kunnen zijn, afgezien van het feit dat ook de mogelijkheid bestaat tot het onopzettelijk downloaden van materiaal. Dit is het geval wanneer men bepaalde muziek te horen krijgt tijdens het kijken van een filmpje op het internet.

Netneutraliteit
Het huidige Nederlandse beleid omtrent downloaden past ook bij het doel om open en onbelemmerde toegang zoveel mogelijk te waarborgen. Daarom is art. 7.4a Telecommunicatiewet in het leven geroepen. In dit artikel staat dat providers de toegang tot bijvoorbeeld diensten en webpagina’s niet mogen belemmeren door middel van blokkades. Indien downloaden illegaal wordt in Nederland zal de toegang tot bepaalde websites wel worden belemmerd. Het downloadverbod lijkt dan ook in strijd te zijn met het uitgangspunt van netneutraliteit.

Het is uiteindelijk de vraag of het Hof van Justitie het advies van de Advocaat-Generaal zal opvolgen. Een dergelijke uitspraak zal in ieder geval een groot effect hebben op downloadend Nederland, en wellicht ook op het Europees Parlement in Brussel waar ook wel eens ‘illegaal’ een filmpje wordt gedownload.

Auteur

S.H

2016-10-14T22:19:24+00:00maart 3rd, 2014|Nieuws|

Leave A Comment