Dat zou geweldig nieuws zijn, maar ook dit is nepnieuws. We zitten met z’n allen dagelijks wel een keer op sociale media: Instagram, Snapchat, Twitter en Facebook voor de ouderen onder ons. De kans is dan heel groot dat je nepnieuws bent tegengekomen. Dit is misleidende informatie in de vorm van een nieuwsbericht, die wordt verspreid om geld te verdienen of om de publieke opinie te beïnvloeden. Het is een vorm van desinformatie, maar het kan ook in de vorm van advertenties zijn of zelfs een Insta-post die er doodgewoon uitziet. Het is een probleem van het internet en kan grote gevolgen hebben in de realiteit. Neem Amerika als voorbeeld, waar in 2016 tijdens de verkiezingen onjuiste informatie over Hillary Clinton werd verspreid op Facebook, Twitter en Google, die de verkiezingen volgens velen wel degelijk heeft aangetast. In Singapore pakken ze dit probleem hard aan. Zij hebben 2 oktober dit jaar een wet aangenomen, genaamd ‘the Protection from Online Falsehoods and Manipulation Act’.

Wat is er nou precies gebeurd in Singapore?

Minister van Wet, K Shanmugam, bracht in 2017 naar voren dat er onvoldoende rechtsmiddelen zijn tegen de verspreiding van nepnieuws 1. Hij was van mening dat de huidige wetten, waaronder de Telecommunicatiewet, niet meegegroeid zijn met de snel ontwikkelde technologie. De huidige technologie en de bijbehorende sociale media zorgen ervoor dat allerlei informatie veel sneller wordt verspreid, waardoor het ook viraal gaat voordat men weet of de informatie wel klopt. K Shanmugam gaf meerdere voorbeelden waarin dit is voorgevallen, waaronder een nieuwsbericht van de “All Singapore Stuff” over een ingestort dak van Punggol Waterway Terraces. Het nepbericht zorgde ervoor dat de politie van die omgeving gelijk was gestuurd en ingezet om dit bericht te onderzoeken, waaruit bleek dat het bericht nep was. Dit soort nepnieuws zorgt volgens K Shanmugam voor veel onnodige kosten, onrust en wantrouwen onder het volk. Zijn oproep voor actie zorgde ervoor dat in het begin van 2018 80 parlementsleden unaniem stemden om een commissie te benoemen om het probleem van opzettelijke online leugens te bestuderen en er advies over te geven 2. Dit werd gevolgd door vele hoorzittingen en debatten over dit onderwerp bij de overheid, wat maanden heeft geduurd. In april 2019 werd het wetsvoorstel ‘Bescherming tegen online onwaarheden en manipulatie’ ingediend bij het parlement voor een eerste lezing 3. Het wetsvoorstel werd aangenomen in mei 20194 en de wet werd van kracht op 2 oktober dit jaar5.

Wat houdt de wet in?

In het kort, de wet verbiedt nepnieuws, maar dat maakt het niet duidelijker. Er zijn een aantal belangrijke onderdelen onder de ‘Protection from Online Falsehoods and Manipulation Act 2019’ (POFMA). Eén daarvan is dat onder artikel 10 van de POFMA, elke minister die van mening is dat een bepaald bericht in strijd is met de POFMA de bevoegde autoriteit kan opdragen een ‘Part 3 Direction’ uit te geven, nadat bepaalde voorwaarden zijn voldaan6. Een zogenoemde ‘Part 3 Direction’ houdt in dat een tekst verwijderd kan worden, of kan worden geëist dat het wordt aangepast. Activisten hebben hier zware kritiek op. Ze zijn bang dat ministers misbruik zullen maken van deze wet en dat het een gevaar is voor de vrijheid van meningsuiting7. Artikel 7 van de POFMA geeft aan wat een individu niet mag doen in verband met nepnieuws8. Belangrijke elementen hieruit zijn dat een individu niet een uitspraak mag doen die onwaar is en de uitspraak mag niet schadelijk zijn voor de veiligheid van Singapore of een van de andere gegeven onderdelen. De uitspraken kunnen gedaan worden op sociale media, zoals Facebook (voor degene die dat nog gebruiken), Instagram, maar ook op WhatsApp. Zelfs in privégesprekken is het officieel strafbaar om nepnieuws te verspreiden. De straffen voor het schenden van deze wet kunnen verrassend genoeg erg hoog oplopen. Zo kan iemand een boete van 1 miljoen Singapore dollar (omgerekend 665.903,91 euro) krijgen en een gevangenisstraf van 10 jaar. Het is nogal moeilijk om te realiseren wanneer iemand een WhatsApp berichtje stuurt met onjuiste informatie, deze persoon zo’n hoge gevangenisstraf kan krijgen. Het is afwachten of Singapore het daadwerkelijk zo zwaar gaat aanpakken.

Wat vindt het volk ervan?

Zoals eerder al is genoemd is de nieuwe wet zeker niet met open armen ontvangen. Er is veel kritiek vanuit het eigen volk, maar ook uit het buitenland zijn er diverse groepen die hun mening hebben over de POFMA. Verschillende activisten en groepen hebben aangegeven verontwaardigd te zijn, maar ook vooral bezorgd. Ze zijn bezorgd over online discussies en technologiebedrijven zoals Google en mediaorganisaties die onderdrukt zouden kunnen worden door deze wet