No Man’s Sky is een game. Een game uitgebracht in augustus 2016, voor verschillende systemen, waaronder de PlayStation 4 en de PC. Het spel is ontwikkeld door ‘Hello Games’, een Britse game-ontwikkelaar. No Man’s Sky was dé game waar de gemiddelde gamer het meest naar uitkeek in 2016. De gedachte dat men vrij de ruimte zou kunnen ontdekken in werelden met oneindige mogelijkheden in de vorm van bewoning, plantensoorten, grondsoorten, etc. zorgde ervoor dat dit de beste game van 2016 zou worden. Toch heeft het spel nu op verschillende recensiewebsites een score die te wensen overlaat.1 2Hoe kan dit? Wat is er gebeurd met No Man’s Sky?

Een gemiddelde lezer zal dit zien als een simpele teleurstelling: het spel was gewoon niet zo leuk als iedereen had gehoopt. Dat is in zekere zin ook de waarheid, maar de teleurstelling in dat geval heeft niet zozeer te maken met het spel zelf. Het gaat om de verwachtingen die mensen hadden voordat zij het spel bestelden. Er waren nogal wat mogelijkheden die men verwacht had, die uiteindelijk niet in het spel kwamen. Eén van de oprichters van No Man’s Sky, Sean Murray, had aardig wat interviews gegeven voor het uitbrengen van de game. In deze interviews werden verschillende elementen genoemd die het spel al dan niet zou bevatten, die uiteindelijk niet in het spel gekomen zijn. Op de website Reddit ontstond al snel (binnen de No Man’s Sky ‘community’) een reactie op de vele elementen die het spel miste. Dit mondde uiteindelijk uit in een ‘post’ van een gebruiker, over alle beloftes die het spel niet bevat, met een verwijzing naar de interviews waarin Murray aangaf dat deze wel in het spel zouden zitten.3 Een simpel voorbeeld. In een interview met ‘Game Informer’ waarin er 70 vragen gesteld werden over No Man’s Sky zegt Murray het volgende:4

“Yeah, at the moment you can land on asteroids”

Echter, in het spel zelf, bestond deze mogelijkheid helemaal niet. Dit is een kleine functie, maar toch een misleiding: Murray zegt immers in niet te betwisten termen dat deze functie toch echt in het spel zal zitten. Na het uitbrengen van het spel, en de teleurstelling van diens spelers, gebeurde iets bijzonders: Hello Games (en Murray) ging over op complete radiostilte. Geen Facebookberichten meer, geen Tweets, niets. Alle beloofde functies waar gebruikers op hadden gehoopt en navraag naar deden via deze sociale media, bleven achterwege. Iedereen die het spel had ‘gepre-ordered’ (het spel kopen voor de ‘releasedatum’, waardoor je deze op die dag zelf meteen kan spelen) voelde zich besodemieterd (op z’n zachts gezegd).

Ik vind dit een zeer interessante situatie. Hoe valt dit te kwalificeren in het recht? Zijn de beloftes van Murray te zien als verklaring waar een consument op kan vertrouwen? Of is er misschien sprake van misleidende reclame? Een belangrijke, niet-juridische component, is dat verschillende gamewinkels (zowel online als fysiek) consumenten de mogelijkheid boden om het spel onmiddellijk in te ruilen voor hun aankoopbedrag.5 Dit gebeurt normaal gesproken niet. Geeft deze situatie al iets aan over de juridische context van dit verhaal?

Om met een uitsluiting te beginnen: in de zin van misleidende reclame is er deze week een uitspraak gekomen van een Britse reclameautoriteit, de Advertising Standards Authority (hierna: ASA).6 Dit had vooral te maken met de teksten, afbeeldingen en video’s die van No Man’s Sky op diens eigen Steampagina stonden (Steam is een online platform voor het aanschaffen en spelen van games, vergelijkbaar met Netflix voor films). De ASA geeft aan dat er geen sprake is van misleidende reclame, nadat klachten binnengekomen waren van gebruikers. Dit heeft vooral te maken met het feit dat alles in No Man’s Sky willekeurig wordt gegenereerd. De mogelijkheden die op de afbeeldingen en video’s te zien waren, waren dus zeker mogelijk, als je een beetje ‘geluk’ had. In die zin was er dus geen sprake van misleidende reclame.

Is er dan misschien sprake van ‘bedrog’?7 Bij bedrog moet er sprake zijn van een vorm van ‘opzet’. Men wordt opzettelijk misleid, waardoor de wil van (in dit geval) de consument wordt aangetast. De vraag is of er sprake was een vorm van opzet aan de kant van Hello Games om de consument te misleiden. De overeenkomst is vernietigbaar als er sprake is van een vorm van dwaling.8 Onder opzet kan ook het begrip ‘voorwaardelijke opzet’ vallen. De bewijslast van het opzet ligt bij de bedrogene.9 Dat maakt het in een zaak als deze wel moeilijk. De consument zal dus moeten aantonen dat hij door de verklaringen van Murray opzettelijk bedrogen is. Ik ben bang dat dit zeer lastig te bewijzen is; misschien geloofde Murray ten tijde van de verklaringen nog dat het spel daadwerkelijk die functies zou bevatten, of zaten ze destijds nog echt in het spel. Er geldt daarnaast nog een uitzondering in dit artikel voor overdrijving in advertenties, zoals ‘de goedkoopste’, ‘de beste’. Dit is toegestaan. Hello Games zal (ervan uitgaande dat het Nederlandse recht van toepassing is) zich waarschijnlijk ook wel in deze uitzondering kunnen passen. Toepassing van bedrog lijkt mij dus lastig.

Een andere mogelijkheid zou die van non-conformiteit kunnen zijn. 10 Bepaalde eigenschappen mist No Man’s Sky toch, zoals de hiervoor genoemde mogelijkheid om op asteroïden te kunnen landen. Is artikel 7:17 BW in casu van toepassing? Het gaat hier om een dienst (de game wordt middels onder andere Steam aangeboden), maar dat maakt niet uit, zo volgt uit art. 7:5 lid 5 BW. De regels van non-conformiteit zijn dwingend van toepassing op deze overeenkomst. 11 12 Daarmee moet men dan echter wel naar de verkoper van het spel, en niet naar de ontwikkelaar. Hello Games zal namelijk een overeenkomst hebben met onder andere Steam om het spel te verkopen. Men zal dus via de verkoper/verkoopdienst zich moeten beroepen op de non-conformiteit van No Man’s Sky. Uit het hierboven besprokene blijkt dat de verkopers vrij snel bereid waren om dit beroep te accepteren en het geld terug te geven. Een beroep op non-conformiteit lijkt hier dus een goede kans te geven op het terugkrijgen van het aankoopbedrag, mede door de soepele opstelling van de verkopers.

Zo is de situatie rondom No Man’s Sky juridisch dus een zeer bijzonder geval. Mede door de verklaringen die zijn gedaan door de oprichter van diens ontwikkelaar, vind ik dit een interessante kwestie. Ondertussen heeft Hello Games de stilte wel doorbroken en een update uitgebracht.13 Laten we hopen dat dit de vele verwachtingen van de gamers die de game niet al lang hebben ingeruild een beetje zal waarmaken. Ik ben bang dat het te laat is…

PS: Voor de geïnteresseerden, hier is een link naar de trailer van No Man’s Sky: https://www.youtube.com/watch?v=aozqa_7PLhE.

Namens de redactiecommissie,

Mattis van ‘t Schip

  1. http://www.ign.com/games/no-mans-sky/ps4-20009696.
  2. http://store.steampowered.com/app/275850/#app_reviews_hash.
  3. https://archive.is/V5Zns (de gebruiker die het origineel geplaatst heeft, heeft helaas zijn accout moeten verwijderen vanwege verschillende doodsbedreigingen. Daardoor is de post alleen nog maar beschikbaar via deze link).
  4. https://www.youtube.com/watch?v=n0uYnwqlslU&feature=youtu.be&t=5m8s.
  5. http://www.xgn.nl/nieuws/82114/no-mans-sky-refund-zorgt-voor-aanpassen-steam-pagina.
  6. https://www.asa.org.uk/Rulings/Adjudications/2016/11/Valve-Corporation/SHP_ADJ_351045.aspx#.WD6Lz6KLT2Q.
  7. Art. 3:44 lid 3 BW.
  8. Art. 6:228 BW.
  9. Hijma, van Dam, van Schendel & Valk 2013, Rechtshandeling en overeenkomst, Deventer: Kluwer 2013, p. 191.
  10. Art. 7:17 BW.
  11. Art. 7:6 BW.
  12. Zie ook voor een vergelijkbare situatie de volgende blog van Arnoud Engelfriet: http://blog.iusmentis.com/2016/09/13/mag-nonconform-playstation-steam-spel-geld-terug/.
  13. http://www.eurogamer.net/articles/2016-11-29-no-mans-sky-foundation-update.