Veel Nederlanders kruisen iedere week nog een 1, 2, of 3 op een Toto-formulier aan. Op deze manier zetten zij geld in op een voetbalwedstrijd. Voor het ontstaan van online gokken, liep iedereen nog naar de tabakszaak op de hoek om een gokje te wagen. Deze week kwam naar buiten dat het Ministerie van Financiën van plan is om de belasting op onder meer de Toto fors te verhogen.1 Dit zal voor vele tabakszaken de doodsteek kunnen zijn. De klanten zullen dan via het internet hun geld moeten inzetten op sportwedstrijden. Deze verschuiving van het aanbieden van diensten en producten van de winkelstraat naar de online omgeving is al jaren aan de gang in veel sectoren. Denk maar aan het grote succes van Zalando. Binnen de kansspelen gaat deze ontwikkeling de afgelopen jaren als een raket.2

Dit komt echter zeker niet door het vooruitstrevende beleid van Nederland op het gebied van online gokken. Nederland loopt erg achter op de rest van Europa. Bijna alle landen in Europa hebben al een wet aangenomen over online gokken. Voor een land dat zich graag vooruitstrevend presenteert is dat nogal beschamend. Je zult nu wel denken, hoe is dat gekomen? In deze blog ga ik deze vraag beantwoorden en beargumenteren waarom het van groot belang is dat de ‘Wet Kansspelen op afstand’ snel wordt ingevoerd.

 

De huidige situatie

Op dit moment is nog steeds de ‘Wet op de kansspelen’ de geldende regelgeving op het gebied van gokken.3 Deze wet stamt uit 1964 en is nogal gedateerd. Er staat logischerwijs geen regelgeving op het gebied van online gokken in. Maar wat staat er dan wel in? Voordat we daaraan toekomen, moeten we eerst vaststellen wat nou allemaal onder deze wet valt. Dus wat zijn kansspelen precies? In artikel 1 lid 1 onder a van deze wet staat de volgende omschrijving: ‘gelegenheid [te] geven om mede te dingen naar prijzen of premies, indien de aanwijzing der winnaars geschiedt door enige kansbepaling waarop de deelnemers in het algemeen geen overwegende invloed kunnen uitoefenen.’ Hieronder vallen dus grotendeels alle spellen die in een casino gespeeld kunnen worden. Hierop moet wel één belangrijke uitzondering worden gemaakt, want volgens deze wet vallen alle speelautomaten hier niet onder.

Nu duidelijk is wat kansspelen zijn, kunnen we goed kijken naar de verandering die deze wet heeft gebracht. Het belangrijkste uit deze wet is het invoeren van een vergunningenstelsel. In artikel 1 van de wet staat namelijk dat het verboden is om gelegenheid te geven tot het spelen van kansspelen, zonder dat daarvoor een vergunning is verleend. Verder in de wet worden afzonderlijk voor meerdere vormen van kansspelen de vereisten voor het verkrijgen van een vergunning uiteengezet. Hierbij moet je denken aan de Staatsloterij, de Lotto en casinospelen.

De overheid heeft dus in de jaren zestig gekozen voor een vergunningenstelsel. Uit de wet volgt geen mogelijkheid voor bedrijven om een online gokvergunning aan te vragen. De vraag die nu opdoemt is: hoe kan het dat er nu al online gokmogelijkheden in Nederland zijn? Belangrijk om te onderscheiden is het verschil tussen casinospelen aan de ene kant en loterijen en sportweddenschappen aan de andere kant. Uit het rapport van de ‘Adviescommissie kansspelen via internet’ blijkt dat deze laatste twee vormen van kansspelen al impliciet en expliciet worden gedoogd.4 De casinospelen zijn dus illegaal.

Toch worden deze casinospelen massaal gespeeld op het internet. Uit het rapport van de Adviescommissie blijkt dat in 2010 al 565.000 mensen deelnamen aan illegale kansspelen via het internet. Deze personen gaven 181 miljoen euro per jaar uit! Nu lijkt het mij zeer duidelijk dat het de regering erg gelegen is om deze illegale activiteiten te reguleren. Het zou de schatkist alleen al miljoenen aan extra belastinginkomsten kunnen opleveren. Vanzelfsprekend rijst nu weer de vraag: waarom heeft de overheid het dan niet al een aantal jaar geleden gereguleerd?

Het antwoord op deze vraag kan vanuit verschillende invalshoeken bekeken worden. Natuurlijk komen er bij dit soort belangrijke beslissingen vele invloeden van buitenaf. De grote lobby van vele bedrijven is dan ook een van de redenen dat het proces vertraagd is. Hoofdzakelijk zijn echter de problemen die ontstonden bij het vergunningenstelsel juridisch relevant. In het regeerakkoord van het huidige kabinet staan twee korte zinnen over kansspelen. De eerste zin is zeer interessant: ‘Bij de verlening van vergunningen voor kansspelen op internet zal als vergunningsvoorwaarde worden opgenomen dat de aanbieder op enigerlei wijze ook in Nederland is gevestigd.’. Deze zin geeft het standpunt weer dat online gokaanbieders in Nederland gevestigd moeten zijn. Dit standpunt van de regering is hoogstwaarschijnlijk in strijd met het vrij verkeer van diensten. In een soortgelijke kwestie tussen Hongarije en de bookmaker ‘Sportingbet’, heeft het Europese Hof van Justitie besloten dat Hongarije het buitenlandse kansspelbedrijven niet onmogelijk mag maken om een gokvergunning te verkrijgen.5 Deze ‘eis’ van het kabinet heeft al voor de nodige vertraging gezorgd.6

Op dit moment ligt de ‘Wet Kansspelen op afstand’ bij de schriftelijke behandeling van de Eerste Kamer.7 Het zal dus nog wel even duren voordat de nieuwe wet in werking zal treden.

 

Het belang van legalisering

Nu ik de lange weg van de nieuwe wet heb beschreven, zal ik drie redenen geven waarom dit nooit zo lang had mogen duren. Ten eerste is het in het belang van de gehele samenleving dat kansspelverslavingen zo min mogeljk voorkomen. Juist bij online kansspelen zijn de risico’s van verslaving hoger dan in de fysieke casino’s. Op ieder moment van de dag kan je je mobiel pakken om een potje poker te gaan spelen. Daar komt ook nog bij dat er zogenaamde ‘short odds’ kansspelen zijn op het internet. Bij deze kansspelen zit er een korte tijd tussen de inleg en het resultaat. Spelers kunnen dan dus in korte tijd meer spelen dan in fysieke gelegenheden. Toch bieden online kansspelen ook de mogelijkheden om verslavingen tegen te gaan. Hierbij moet gedacht worden aan speellimieten of waarschuwingen.8

Ten tweede moet de gebruiker van online kansspelen erop kunnen vertrouwen dat deze omgeving net zo veilig en betrouwbaar is als de casino’s. Hij moet voldoende geïnformeerd worden, zodat hij een overwogen keuze kan maken. Ook moet de privacy van gokkers gewaarborgd worden en eventuele problemen moeten transparant en rechtvaardig worden opgelost. Deze belangrijke punten kunnen pas gegarandeerd worden als deze kansspelen uit de illegaliteit worden gehaald en onder toezicht worden gesteld.9

Als laatste moet ervoor worden gezorgd dat online kansspelen eerlijk verlopen. Hier hebben zowel de aanbieders als de gebruikers van de gokspellen belang bij. Matchfixing moet worden geminimaliseerd en het witwassen van crimineel geld zoveel mogelijk worden voorkomen. Deze problemen met betrekking tot fraude, zullen beter aangepakt kunnen worden indien de online kansspelen worden gereguleerd.10

In deze blog ben ik tot de conclusie gekomen dat de wereld van online kansspelen in Nederland ver achterloopt op de rest van Europa. Wegens jaren gesteggel over de nieuwe ‘Wet Kansspelen op afstand’, is het in Nederland nog steeds niet legaal om online een potje poker te spelen. Naast het feit dat dit voor de gebruiker van online kansspelen veel nadelen met zich meebrengt, loopt de Nederlandse staat ook miljoenen aan belastinginkomsten mis. Het lijkt er dan ook op dat Nederland zichzelf in de voet heeft geschoten met het afwachtende beleid. Het wordt dan ook tijd dat Nederland zijn vooruitstrevende en innovatieve karakter weer laat zien. Ook al is het daar al veel te laat voor.

 

Namens de redactiecommissie,

Luuk Wassink

 

  1. https://www.nhnieuws.nl/nieuws/233908/Sluiting-dreigt-voor-tabakswinkel-met-verdwijnen-Toto-gokspel-Anderhalve-ton-omzetverlies
  2. https://www.analist.nl/corporatenieuws/91068-online-gokken-blijft-groeien
  3. http://www.legalintelligence.com/documents/1726299?srcfrm=basic+search&stext=wet+kansspelen+op+afstand&auth=1
  4. https://pure.uva.nl/ws/files/1471738/94965_rapport_kvi_def.pdf
  5. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?qid=1541262522219&uri=CELEX:62017CJ0003
  6. https://casinovergelijker.net/europees-hof-online-gokken-hongarije/
  7. https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/33996_organiseren_van_kansspelen
  8. https://kansspelautoriteit.nl/publish/pages/5164/marktscan_online_kansspelen_2015.pdf
  9. Idem
  10. Idem